اگر بخواهیم به سؤال «ترخیص چه کالاهایی سخت تر است؟» پاسخ کوتاهی بدهیم، معمولاً دارو و تجهیزات پزشکی، مواد غذایی و آرایشی بهداشتی، محصولات کشاورزی و دامی، مواد شیمیایی، تجهیزات مخابراتی، برخی ماشین آلات مستعمل، قطعات حساس خودرو و کالاهای مشمول استاندارد اجباری، فرایند ترخیص پیچیده تری دارند.

دلیل این پیچیدگی صرفاً نوع کالا نیست. نیاز به مجوزهای تخصصی، آزمایش و نمونه برداری، قرنطینه، استاندارد اجباری، اختلاف در HS Code، ارزش گذاری گمرکی، مغایرت اسناد و محدودیت های قانونی می تواند باعث افزایش زمان و هزینه ترخیص شود.

نکته مهم این است که کالای سخت ترخیص با کالای ممنوع الورود تفاوت دارد. یک کالا ممکن است واردات قانونی داشته باشد، اما برای ترخیص به چند مجوز و کنترل تخصصی نیاز پیدا کند. به همین دلیل بهترین زمان برای بررسی شرایط ترخیص، قبل از خرید و ارسال کالا به ایران است.

ترخیص چه کالاهایی سخت تر است در یک نگاه

ترخیص برخی کالاها به دلیل نیاز به مجوزهای تخصصی، استاندارد اجباری یا بررسی های فنی و آزمایشگاهی، پیچیده تر از کالاهای عادی است. دارو، تجهیزات پزشکی، مواد غذایی، مواد شیمیایی و برخی کالاهای مخابراتی معمولاً در گروه کالاهای حساس تر برای ترخیص قرار می گیرند. شناخت دقیق HS Code و الزامات قانونی پیش از خرید، می تواند از توقف کالا در گمرک و افزایش هزینه های ترخیص جلوگیری کند.

منظور از سخت بودن ترخیص کالا چیست؟

زمانی می توان ترخیص یک کالا را دشوار یا پرریسک دانست که برای خروج آن از گمرک نسبت به کالاهای عادی مراحل بیشتری لازم باشد.

مهم ترین عواملی که فرایند ترخیص را پیچیده می کنند عبارت اند از:

• نیاز به چند مجوز تخصصی؛
• مشمول بودن استاندارد اجباری؛
• نمونه برداری و آزمایش کالا؛
• کنترل های بهداشتی یا قرنطینه ای؛
• ابهام در ردیف تعرفه یا HS Code؛
• اختلاف در ارزش گمرکی؛
• ناقص بودن Invoice یا Packing List؛
• مغایرت ثبت سفارش با محموله؛
• حساسیت نسبت به کاربرد یا ترکیبات کالا.

در نتیجه ممکن است دو کالا با ارزش و وزن مشابه، زمان ترخیص کاملاً متفاوتی داشته باشند. برای دریافت خدمات تخصصی در حوزه واردات، حمل‌ و نقل بین‌ المللی و امور گمرکی، می‌ توانید با مجموعه اطلس گلوبال و راهکارهای ارائه شده توسط این مجموعه بیشتر آشنا شوید.

جدول کالاهایی که معمولاً ترخیص سخت تری دارند

وضعیت نهایی هر کالا باید براساس ردیف تعرفه، مشخصات فنی، کاربرد، کشور مبدأ و مقررات روز بررسی شود.

دارو، مکمل و مواد اولیه دارویی

دارو و محصولات سلامت محور از حساس ترین کالاهای وارداتی هستند؛ زیرا مستقیماً با سلامت انسان ارتباط دارند. در این گروه تنها داشتن فاکتور خرید کافی نیست. نوع ماده مؤثره، فرمولاسیون، تولیدکننده، کشور مبدأ، تاریخ تولید و انقضا، مجوز واردکننده و شرایط نگهداری می تواند در روند ترخیص تأثیرگذار باشد.

به همین دلیل واردات دارو یا مکمل بدون بررسی الزامات سازمان غذا و دارو می تواند باعث توقف محموله و افزایش هزینه انبارداری شود. اگر قصد واردات اجناس را دارید، دسترسی به فهرست مدارک لازم برای ترخیص کالا از گمرک راهکاری مناسب برای جلوگیری از طولانی شدن فرایند است.

آیا Invoice برای ترخیص دارو کافی است؟

خیر. Invoice فقط یکی از اسناد تجاری است و جایگزین مجوزهای تخصصی نمی شود. قبل از خرید باید وضعیت ورود کالا و الزامات مربوط به آن بررسی شود.

تجهیزات پزشکی

تجهیزات پزشکی نیز به دلیل کاربرد تشخیصی یا درمانی معمولاً فرایند کنترل شده تری دارند. برند، مدل، تولیدکننده، کلاس محصول، کاربرد دستگاه و خدمات پس از فروش ممکن است در بررسی پرونده اهمیت داشته باشند.

وجود Catalog، Data Sheet و Model Number در این نوع کالاها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دو دستگاه با ظاهر مشابه ممکن است از نظر طبقه بندی تعرفه ای یا الزامات قانونی متفاوت باشند.

مواد غذایی و محصولات آرایشی بهداشتی

مواد غذایی، مکمل ها و محصولات آرایشی بهداشتی معمولاً به دلیل ارتباط با سلامت مصرف کننده حساسیت بیشتری دارند. در مواد غذایی مواردی مانند ترکیبات، افزودنی ها، تاریخ مصرف، نوع بسته بندی و شرایط نگهداری بررسی می شود.

در محصولات آرایشی و بهداشتی نیز ترکیبات و کاربرد محصول اهمیت دارد. ممکن است یک محصول در ظاهر آرایشی باشد اما به دلیل ترکیبات یا ادعای درمانی، تحت ضوابط متفاوتی قرار گیرد. بنابراین نباید تنها براساس نام تجاری کالا درباره شرایط ترخیص تصمیم گرفت. اگر کالاهای شما از طریق حمل‌ونقل هوایی وارد کشور می‌شوند، مطالعه مقاله ترخیص کالا از گمرک فرودگاه امام خمینی به شما در مدیریت بهتر مراحل ترخیص و جلوگیری از تأخیر کمک می‌کند.

بذر، گیاه و محصولات کشاورزی

بذر، نهال، گیاه و بسیاری از محصولت نباتی به دلیل احتمال انتقال آفات یا بیماری ها ممکن است تحت کنترل سازمان حفظ نباتات قرار گیرند. در این کالاها مواردی مانند:

• Phytosanitary Certificate؛
• کشور مبدأ؛
• نام علمی گیاه؛
• شرایط ضدعفونی؛
• نوع بسته بندی؛
• وضعیت قرنطینه ای اهمیت پیدا می کنند.

گاهی نقص در یک گواهی یا مغایرت اطلاعات محموله می تواند باعث طولانی شدن فرایند ترخیص شود.

دام و فرآورده های دامی

دام زنده، گوشت، فرآورده های خام دامی و برخی محصولات مرتبط نیز از کالاهای حساس هستند. در این حوزه علاوه بر خود کالا، شرایط بهداشتی کشور مبدأ و واحد تولیدکننده نیز اهمیت دارد و ممکن است تأییدیه های سازمان دامپزشکی کشور موردنیاز باشد. به همین دلیل انتخاب تأمین کننده خارجی در این حوزه نباید فقط براساس قیمت انجام شود.

مواد شیمیایی و کالاهای دارای ترکیبات خاص

مواد شیمیایی یکی دیگر از پاسخ های مهم به سؤال ترخیص چه کالاهایی سخت تر است محسوب می شوند.

برای بررسی این کالاها اطلاعاتی مانند:

نام علمی ماده، CAS Number، درصد خلوص، ترکیبات، کاربرد، حالت فیزیکی و MSDS یا Safety Data Sheet اهمیت دارد. اگر ماده قابل اشتعال، خورنده، سمی یا دارای کاربرد حساس باشد، علاوه بر تشریفات گمرکی ممکن است الزامات حمل کالای خطرناک یا مجوزهای تخصصی دیگری نیز مطرح شود.

تجهیزات مخابراتی و رادیویی

مودم، تجهیزات شبکه، ماژول های ارتباطی و برخی تجهیزات دارای قابلیت ارسال یا دریافت امواج ممکن است نیازمند بررسی فنی باشند. در این حوزه سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی یکی از Entityهای مهم محسوب می شود. وجود Wi-Fi، Bluetooth، GSM، LTE یا RF در یک دستگاه لزوماً به معنی ممنوع بودن آن نیست، اما می تواند نوع بررسی را تغییر دهد.

آیا هر دستگاه بلوتوث دار ترخیص سختی دارد؟

خیر. نوع دستگاه، توان و فرکانس، HS Code و کاربرد آن باید بررسی شود. برای همین بهتر است Data Sheet دستگاه پیش از خرید بررسی شود.

کالاهای مشمول استاندارد اجباری

یکی از رایج ترین دلایل طولانی شدن ترخیص، مشمول بودن کالا در استاندارد اجباری واردات است. بسته به نوع محصول ممکن است نیاز به گواهی بازرسی، نمونه برداری، آزمون آزمایشگاهی یا تطبیق مشخصات فنی وجود داشته باشد.

نکته مهم این است که از روی نام کالا نمی توان قطعی تشخیص داد که استاندارد اجباری دارد یا خیر. ابتدا باید HS Code دقیق تعیین و سپس ضوابط همان ردیف تعرفه بررسی شود. اگر کالاهای شما از مسیر جنوب کشور وارد می‌شوند، آشنایی با مراحل و قوانین ترخیص کالا از گمرک خرمشهر به شما کمک می‌کند فرآیند واردات را سریع‌ تر و با هزینه کمتر مدیریت کنید.

ماشین آلات مستعمل

واردات دستگاه و ماشین آلات دست دوم الزاماً ممنوع نیست، اما ممکن است نسبت به تجهیزات نو بررسی بیشتری نیاز داشته باشد. سال ساخت، برند، مدل، Serial Number، کاربرد صنعتی، ارزش واقعی و شرایط فنی دستگاه می تواند اهمیت داشته باشد. استفاده از شرح های کلی مانند Used Machinery در Invoice نیز ممکن است کافی نباشد. بهتر است مشخصات فنی کالا دقیقاً در اسناد ذکر شود.

کالاهای دارای HS Code مبهم

گاهی سخت ترین پرونده ها مربوط به کالاهای حساس نیستند؛ بلکه مشکل اصلی در طبقه بندی تعرفه ای است. HS Code بر موارد مهمی مانند: حقوق ورودی، استاندارد، مجوزها، محدودیت واردات و ثبت سفارش تأثیر می گذارد. دستگاه های چندمنظوره، تجهیزات ترکیبی و کالاهایی که هم بخش مکانیکی و هم الکترونیکی دارند، بیشتر در معرض اختلاف تعرفه قرار می گیرند. در این شرایط Catalog و شرح عملکرد دستگاه برای تعیین صحیح ردیف تعرفه اهمیت زیادی دارد.

آیا کالای ممنوع همان کالای سخت ترخیص است؟

خیر. کالای سخت ترخیص ممکن است کاملاً مجاز باشد اما نیاز به مجوز، استاندارد یا بررسی تخصصی داشته باشد. اما کالای ممنوع الورود براساس مقررات امکان ورود عادی ندارد یا ورود آن تنها در شرایط خاص امکان پذیر است. به همین دلیل اولین مرحله قبل از خرید باید مشخص کردن وضعیت قانونی واردات کالا باشد. برای مدیریت بهتر مراحل خرید، حمل و انجام امور گمرکی، استفاده از خدمات تخصصی واردات کالا فرآیند ورود محموله به کشور را منظم‌ تر و کم‌ ریسک‌ تر کند.

چه عواملی ترخیص یک کالای عادی را سخت می کنند؟

گاهی مشکل اصلی خود کالا نیست بلکه اشتباه در فرایند واردات است.

• انتخاب اشتباه HS Code : HS Code نادرست می تواند باعث اشتباه در تعیین حقوق ورودی، استاندارد و مجوزهای لازم شود.
• مغایرت اسناد : اطلاعات Invoice، Packing List، بارنامه، ثبت سفارش و اظهارنامه باید با مشخصات واقعی کالا هماهنگی داشته باشند.
• خرید قبل از بررسی مجوزها : یکی از پرهزینه ترین اشتباهات این است که کالا ابتدا خریداری و حمل شود و سپس شرایط قانونی آن بررسی شود.
• ناقص بودن مشخصات فنی : در ماشین آلات، مواد شیمیایی، تجهیزات پزشکی و دستگاه های مخابراتی، نام عمومی کالا برای بررسی دقیق کافی نیست.

قبل از واردات کالاهای سخت ترخیص چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

این بررسی قبل از خرید می تواند بخش مهمی از ریسک ترخیص را کاهش دهد.

چگونه ترخیص کالاهای پیچیده را ساده تر کنیم؟

فرایند حرفه ای واردات بهتر است به ترتیب زیر انجام شود:

بررسی کالا → تعیین HS Code → بررسی ممنوعیت و محدودیت → کنترل مجوزها → اعتبارسنجی تأمین کننده → آماده سازی اسناد → ثبت سفارش → حمل → تشریفات گمرکی → ترخیص و تحویل

آیا قبل از خرید می توان سختی ترخیص را تشخیص داد؟

در بسیاری از موارد بله. اگر اطلاعات زیر در دسترس باشد، می توان ارزیابی اولیه قابل اعتمادتری انجام داد: نام دقیق کالا، برند، مدل، کاربرد، کشور سازنده، Catalog، Data Sheet، ترکیبات، وضعیت نو یا مستعمل و HS Code پیشنهادی. هرچه این اطلاعات کامل تر باشند، احتمال شناسایی مشکلات قبل از حمل بیشتر خواهد بود. برای برخی کالاها، واردات ته لنجی کالا یا ملوانی می‌تواند یکی از روش‌های ورود کالا از طریق بنادر جنوبی کشور باشد که ضوابط و محدودیت‌های خاص خود را دارد.

اطلس گلوبال چگونه ریسک ترخیص را کاهش می دهد؟

در اطلس گلوبال بررسی فرایند واردات می تواند از مرحله قبل از خرید آغاز شود؛ یعنی ابتدا کالا، HS Code، شرایط ورود، مجوزها و اسناد موردنیاز بررسی شوند و پس از آن درباره تأمین، حمل و ترخیص تصمیم گیری شود.

بالاخره ترخیص چه کالاهایی سخت تر است؟

به طور خلاصه، دارو، تجهیزات پزشکی، مواد غذایی، محصولات آرایشی بهداشتی، کالاهای کشاورزی و دامی، مواد شیمیایی، تجهیزات مخابراتی، برخی ماشین آلات مستعمل و کالاهای مشمول استاندارد اجباری معمولاً ترخیص پیچیده تری دارند. اما مهم تر از نوع کالا، آماده سازی صحیح پرونده واردات است.

تعیین درست HS Code، بررسی مقررات روز، دریافت مجوزهای لازم، آماده کردن اسناد فنی و تطبیق ثبت سفارش با کالای واقعی می تواند بسیاری از مشکلات گمرکی را قبل از رسیدن محموله برطرف کند.

بنابراین اگر درباره کالایی مطمئن نیستید، تصمیم درست این نیست که ابتدا آن را خریداری کنید؛ بلکه باید ابتدا امکان واردات و شرایط ترخیص را بررسی و سپس برای خرید و حمل اقدام کنید.

تماس با ما 

اگر قصد واردات کالایی را دارید و نمی دانید ترخیص آن ساده است یا ممکن است درگیر استاندارد، مجوز، قرنطینه یا اختلاف تعرفه شود، قبل از پرداخت به فروشنده و ارسال محموله با کارشناسان اطلس گلوبال مشورت کنید. بررسی یک پرونده پیش از خرید معمولاً بسیار ساده تر و کم هزینه تر از رفع مشکل کالایی است که به گمرک رسیده و امکان ترخیص سریع آن وجود ندارد.